Υπακοή και υπομονή ως αποτέλεσμα της θυσιαστικής αγάπης των γονέων

f5608-images2b12

Πολλές φορές οι νέοι γονείς έρχονται σε επαφή με θεληματικές και ίσως καμιά φορά ιδιαίτερα αντικοινωνικές συμπεριφορές των παιδιών μέσα στον χώρο της εκκλησίας. Και η δύσκολη αυτή θέση επιφέρει στεναχώρια και προβληματισμό σε ένα χώρο που θα έπρεπε να υπάρχει μόνο θεία χαρά και παρηγορία. Η παρακάτω επιχειρηματολογία μπορεί να έχει κάποιες αντίθετες απόψεις, ή να “ξυπνήσει” αρνητικά συναισθήματα αλλά δεν αποτελεί τίποτα παραπάνω από τροφή για σκέψη και προβληματισμό.

Η εκπαίδευση των νέων μας οφείλει να αρχίζει από πολύ νωρίς, σίγουρα δε από την προσχολική ηλικία. Το νήπιο οφείλει να μάθει με αγάπη να περιορίζει τον θέλημα του και να ανταποκρίνεται στα καλέσματα των γονέων του και ιδιαίτερα σε αυτά της μητέρας.  Η μητέρα (χωρίς να αποδεσμεύεται και ο πατέρας από την συγκεκριμένη ευθύνη), ως πρόσωπο πιο οικείο και αγαπητικό, που θα πρέπει να βρίσκεται δίπλα στο παιδί, οφείλει συνεχώς να φροντίζει να του μαθαίνει το πως στεκόμαστε στο ναό και ποια πρέπει να είναι η συμπεριφορά μας. Η ίδια η στάση της πρέπει να είναι αγαπητική αλλά ταυτόχρονα και εκπαιδευτική. Για να συμβεί αυτό όμως πρέπει να είναι και η ίδια εκπαιδευμένη. Να αναγνωρίζει και να διαισθάνεται η ίδια που βρίσκεται και πως οφείλει να στέκεται στο ναό του Υψίστου. Και αυτό που γνωρίζει να το μεταλαμπαδεύει στα παιδιά της.

Κανείς δεν ζητάει ούτε αγριάδες, ούτε μαλώματα, ούτε εξεζητημένες συμπεριφορές. Το παιδί μαθαίνει μέσα από την αγάπη αλλά και την σταθερή συμπεριφορά που βάζει όρια. Τα όρια αυτά δεν είναι απάνθρωποι κανόνες που η μη τέλεση τους επισύει τιμωρία, αλλά οδοδείκτες συμπεριφοράς που μαθαίνονται με τον χρόνο. Μπορεί να μην πετύχουμε την πρώτη φορά αλλά θα πετύχουμε σίγουρα την πολλοστή. Το παιδί μεγαλώνοντας θα αρχίζει να αναγνωρίζει τα αυτονόητα που δυστυχώς εμείς οι μεγάλοι δεν γνωρίζουμε. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος η εκπαίδευση ξεκινάει από το σπίτι, από το εργαστήριο αγιότητας που λέγαν οι άγιοι μας. Ξεκινάει με την προσευχή των γονιών, με την ανάγνωση των βίων των αγίων, με την οριοθέτηση της συμπεριφοράς  μέσα στο σπίτι. Συνεχίζει με την επεξήγηση μέσω εικόνων και βιβλίων πριν έρθουμε στο ναό. Προχωράει με την συνεχή ομιλία των γονιών για τον Θεό και τους Αγίους του. Και καταλήγει ως επιστέγασμα και κλίμακα παραδείγματος με την συμπεριφορά των γονέων μεταξύ τους. Μία συμπεριφορά που δίνει απλόχερα σεβασμό, αγάπη και ομόνοια στο παντρεμένο ζευγάρι. Έτσι το παιδί σιγά σιγά σιγά αρχίζει και γνωρίζει. Και όχι μόνο γνωρίζει αλλά όταν έρχεται στο ναό καταλαβαίνει και ανταποκρίνεται και αυτό όχι μηχανιστικά αλλά αποκτώντας σταδιακά συνείδηση.

Η εκπαίδευση των παιδιών απαιτεί χρόνο. Θυσιαστικό χρόνο αγάπης που διδάσκει την υπομονή και την υπακοή. Δύο λέξεις τόσο άγνωστες σήμερα, τόσο για τους μικρούς μας φίλους όσο και για εμας τους μεγαλυτέρους. Πως να μιλήσεις στο παιδί για υπομονή όταν μεγαλώσει όταν ποτέ σου δεν το εκπαίδευσες να υπομένει; Τι να του πεις για την υπακοή των αγίων και την υπακοή στον Θεό όταν δεν έμαθε ποτέ να υπακούει στα κελεύσματα των γονιών του; Πως να του μιλήσεις για νηστεία, εξομολόγηση, προσευχή, όταν όλα αυτά επιτάσσουν και την υπομονή και την υπακοή; Πως να το συμβουλεύσεις να μην έχει άγχος και να εμπιστεύεται τον Θεό, όταν δεν του έμαθες ότι πιστεύω σημαίνει εμπιστεύομαι την πρόνοια Του, υπακούοντας στο θέλημα Του. Η πίστη από μόνη της είναι συνδεδεμένη με την υπακοή. Και η υπακοή προυποθέτει ταπείνωση, καταπάτηση του ιδίου θελήματος και του εγωισμού. Μήπως αυτά δεν είναι που μας ζητάει ο Κύριος όταν λέει ότι “Η Βασιλεία των Ουρανών βιάζεται και βιασταί αρπάζουσιν αυτήν» (Ματθ. 11, 12);

Η εκπαίδευση λοιπόν είναι και οφείλει να είναι μέρος της αγάπης μας προς το δώρο που μας έδωσε ο Θεός. Αν δεν εκπαιδεύσουμε το παιδί μας τώρα που είναι μικρό, μεγαλώνοντας θα είναι πολύ αργά. Το “όχι” και το “μη” δεν συνιστούν απρόσωπη αυστηρή συμπεριφορά με σκοπό την καταπάτηση της ελευθερίας και της προσωπικότητας. Αποτελούν αναγκαία στοιχεία διαπαιδαγώγησης που διδάσκουν την σύνεση, τον σεβασμό και την συνύπαρξη σε ένα κόσμο που τόσο πολύ τα στερείται. Προυποθέτουν δε κόπο, συνεχή ενασχόληση, αγώνα και πολύ, μα πάρα πολύ αγάπη, ώστε να περάσουν στο παιδί όχι ως τιμωρίες αλλά ως φάροι, ως οδοδείκτες μίας Ορθόδοξης συμπεριφοράς. Η διόρθωση γίνεται με το παράδειγμα και με την αγάπη. Μία αγάπη όμως που δεν λέει σε όλα ναι.

π. Ιωάννης Ψωμάς