Nαι, είμαι Φαρισαίος.

diafora-9.jpg

Πάντοτε με προβλημάτιζε η παραβολή του Τελώνη και του Φαρισαίου. Με προβλημάτιζε περισσότερο για την ευκολία της επεξήγησης και της ερμηνείας της. Φαρισαίος ο προσευχόμενος για τον “τύπο”, για την ικανοποίηση ότι τον βλέπουν οι άλλοι, ο επιφανειακά θρησκευόμενος και φανατισμένος άνθρωπος . Αυτός που κάνει τους “μεγάλους σταυρούς” και που όλοι παραδεχόμαστε με επίφαση και ευκολία ότι είναι το πιο επικίνδυνο “είδος” για την Εκκλησία. Με αυτό τον τρόπο εύκολα εξαιρούσα τον εαυτό μου από αυτή την κατηγορία και με ψευτοταπεινότητα έπειθα τον εαυτό μου και τους άλλους ότι ανήκω στην κατηγορία του ταπεινού Τελώνη που αναγνωρίζει την αμαρτωλότητα του και ζητάει το έλεος του Θεού.

Είναι όμως έτσι; Μήπως και ο Φαρισαίος δεν προσευχήθηκε, δεν απευθύνθηκε στον Θεό, δεν προσπαθούσε να τηρήσει το θέλημα του Κυρίου μας έστω και προβληματικά; Δεν ήταν αυτός που βρισκόταν μέσα στο ναό προσευχόμενος και απευθυνόμενος σε Αυτόν που θεωρούσε προστάτη και δημιουργό Του;

Μάλλον το πρόβλημα βρίσκεται αλλού. Ο Φαρισαίος είναι ένας “α λα κάρτ” Χριστιανός. Δεν προσεγγίζει ολιστικά τον Κύριο με σκοπό να παραδοθεί στο θέλημα Του, αλλά επιβεβαιώνει το θέλημα του Θεού μέσα από τις επιφανειακά καλές πράξεις του. Το πρόβλημα του είναι περισσότερο η προαίρεση και λιγότερο το αποτέλεσμα.

Ας έρθουμε στην σημερινή μας πραγματικότητα. Φαρισαίος δεν είμαι εγώ όταν διαδηλώνω για την ελληνικότητα της πατρίδας μου και τα ιερά των προγόνων μου, αλλά μένω παγερά αδιάφορος στους εκατομύρια θανάτους από τις εκτρώσεις, στην πορνογραφία που τρώει τις σάρκες μικρών και μεγάλων, στην ανωμαλία και σεξουαλική διαστροφή που την βαφτίσαμε κανονικότητα, στην εικόνα του ομοφυλόφιλου του Gay Parade που έχει τοποθετήσει εικόνα αγίου στο ύψος των γεννητικών του οργάνων; Φαρισαίος δεν είμαι όταν κλείνω τα μάτια μου στην κατάργηση της παιδείας και των πανεπιστημίων στο όνομα ενός καλά σκηνοθετημένου ασύλου, στην κατάργηση των θρησκευτικών και της Ορθοδοξίας στο όνομα του ψεύτικου σεβασμού της ανεξιθρησκείας; Φαρισαίος δεν είμαι όταν συγχωρώ μόνο αυτούς που με βολεύει ενώ ανέχομαι μόνο κατ’ επιλογή και περίσταση τον διπλανό μου; Φαρισαίος δεν είμαι όταν κλέβω το κράτος επειδή και αυτό με κλέβει, όταν συνευρίσκομαι ερωτικά με πολλούς ή με πολλές επειδή όλοι αυτό κάνουν στην εποχή μας, όταν λέω τα λεγόμενα “κατά συνθήκη” ψέματα; Φαρισαίος δεν είμαι όταν εκνευρίζομαι και αντιδρώ που οι άλλοι δεν αντιλαμβάνονται τα πράγματα όπως εγώ, όταν δεν δέχομαι την άποψη του άλλου, όταν θεωρώ τον εαυτό μου συνεχώς αδικημένο σε σχέση με τον συνάνθρωπο; Φαρισαίος δεν είμαι όταν λυπάμαι με την στεναχώρια του διπλανού μου αλλά αδυνατώ να χαρώ με την χαρά του; Φαρισαίος δεν είμαι όταν εξομολογούμαι τις αμαρτίες μου και τα λάθη μου περιμένοντας συγχώρεση αλλά αδυνατώ να συγχωρήσω τον διπλανό μου ή των συγχωρώ υπό προυποθέσεις; Τέλος Φαρισαίος δεν είμαι όταν κοιτάζω τον εαυτό μου στον καθρέπτη και σκέφτομαι δυνατά: “έλα μωρέ, όλοι το κάνουν. Δεν σκότωσα και κανένα…”

Θα μπορούσα να γράφω σελίδες πολλές για το ποια πράγματα με κάνουν Φαρισαίο. Αλλά και μόνο με αυτά που ανέφερα σε ένα συμπέρασμα καταλήγω:

Ναι, είμαι Φαρισαίος.

π. Ιωάννης Ψωμάς

Υπακοή και υπομονή ως αποτέλεσμα της θυσιαστικής αγάπης των γονέων

f5608-images2b12

Πολλές φορές οι νέοι γονείς έρχονται σε επαφή με θεληματικές και ίσως καμιά φορά ιδιαίτερα αντικοινωνικές συμπεριφορές των παιδιών μέσα στον χώρο της εκκλησίας. Και η δύσκολη αυτή θέση επιφέρει στεναχώρια και προβληματισμό σε ένα χώρο που θα έπρεπε να υπάρχει μόνο θεία χαρά και παρηγορία. Η παρακάτω επιχειρηματολογία μπορεί να έχει κάποιες αντίθετες απόψεις, ή να “ξυπνήσει” αρνητικά συναισθήματα αλλά δεν αποτελεί τίποτα παραπάνω από τροφή για σκέψη και προβληματισμό.

Η εκπαίδευση των νέων μας οφείλει να αρχίζει από πολύ νωρίς, σίγουρα δε από την προσχολική ηλικία. Το νήπιο οφείλει να μάθει με αγάπη να περιορίζει τον θέλημα του και να ανταποκρίνεται στα καλέσματα των γονέων του και ιδιαίτερα σε αυτά της μητέρας.  Η μητέρα (χωρίς να αποδεσμεύεται και ο πατέρας από την συγκεκριμένη ευθύνη), ως πρόσωπο πιο οικείο και αγαπητικό, που θα πρέπει να βρίσκεται δίπλα στο παιδί, οφείλει συνεχώς να φροντίζει να του μαθαίνει το πως στεκόμαστε στο ναό και ποια πρέπει να είναι η συμπεριφορά μας. Η ίδια η στάση της πρέπει να είναι αγαπητική αλλά ταυτόχρονα και εκπαιδευτική. Για να συμβεί αυτό όμως πρέπει να είναι και η ίδια εκπαιδευμένη. Να αναγνωρίζει και να διαισθάνεται η ίδια που βρίσκεται και πως οφείλει να στέκεται στο ναό του Υψίστου. Και αυτό που γνωρίζει να το μεταλαμπαδεύει στα παιδιά της.

Κανείς δεν ζητάει ούτε αγριάδες, ούτε μαλώματα, ούτε εξεζητημένες συμπεριφορές. Το παιδί μαθαίνει μέσα από την αγάπη αλλά και την σταθερή συμπεριφορά που βάζει όρια. Τα όρια αυτά δεν είναι απάνθρωποι κανόνες που η μη τέλεση τους επισύει τιμωρία, αλλά οδοδείκτες συμπεριφοράς που μαθαίνονται με τον χρόνο. Μπορεί να μην πετύχουμε την πρώτη φορά αλλά θα πετύχουμε σίγουρα την πολλοστή. Το παιδί μεγαλώνοντας θα αρχίζει να αναγνωρίζει τα αυτονόητα που δυστυχώς εμείς οι μεγάλοι δεν γνωρίζουμε. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος η εκπαίδευση ξεκινάει από το σπίτι, από το εργαστήριο αγιότητας που λέγαν οι άγιοι μας. Ξεκινάει με την προσευχή των γονιών, με την ανάγνωση των βίων των αγίων, με την οριοθέτηση της συμπεριφοράς  μέσα στο σπίτι. Συνεχίζει με την επεξήγηση μέσω εικόνων και βιβλίων πριν έρθουμε στο ναό. Προχωράει με την συνεχή ομιλία των γονιών για τον Θεό και τους Αγίους του. Και καταλήγει ως επιστέγασμα και κλίμακα παραδείγματος με την συμπεριφορά των γονέων μεταξύ τους. Μία συμπεριφορά που δίνει απλόχερα σεβασμό, αγάπη και ομόνοια στο παντρεμένο ζευγάρι. Έτσι το παιδί σιγά σιγά σιγά αρχίζει και γνωρίζει. Και όχι μόνο γνωρίζει αλλά όταν έρχεται στο ναό καταλαβαίνει και ανταποκρίνεται και αυτό όχι μηχανιστικά αλλά αποκτώντας σταδιακά συνείδηση.

Η εκπαίδευση των παιδιών απαιτεί χρόνο. Θυσιαστικό χρόνο αγάπης που διδάσκει την υπομονή και την υπακοή. Δύο λέξεις τόσο άγνωστες σήμερα, τόσο για τους μικρούς μας φίλους όσο και για εμας τους μεγαλυτέρους. Πως να μιλήσεις στο παιδί για υπομονή όταν μεγαλώσει όταν ποτέ σου δεν το εκπαίδευσες να υπομένει; Τι να του πεις για την υπακοή των αγίων και την υπακοή στον Θεό όταν δεν έμαθε ποτέ να υπακούει στα κελεύσματα των γονιών του; Πως να του μιλήσεις για νηστεία, εξομολόγηση, προσευχή, όταν όλα αυτά επιτάσσουν και την υπομονή και την υπακοή; Πως να το συμβουλεύσεις να μην έχει άγχος και να εμπιστεύεται τον Θεό, όταν δεν του έμαθες ότι πιστεύω σημαίνει εμπιστεύομαι την πρόνοια Του, υπακούοντας στο θέλημα Του. Η πίστη από μόνη της είναι συνδεδεμένη με την υπακοή. Και η υπακοή προυποθέτει ταπείνωση, καταπάτηση του ιδίου θελήματος και του εγωισμού. Μήπως αυτά δεν είναι που μας ζητάει ο Κύριος όταν λέει ότι “Η Βασιλεία των Ουρανών βιάζεται και βιασταί αρπάζουσιν αυτήν» (Ματθ. 11, 12);

Η εκπαίδευση λοιπόν είναι και οφείλει να είναι μέρος της αγάπης μας προς το δώρο που μας έδωσε ο Θεός. Αν δεν εκπαιδεύσουμε το παιδί μας τώρα που είναι μικρό, μεγαλώνοντας θα είναι πολύ αργά. Το “όχι” και το “μη” δεν συνιστούν απρόσωπη αυστηρή συμπεριφορά με σκοπό την καταπάτηση της ελευθερίας και της προσωπικότητας. Αποτελούν αναγκαία στοιχεία διαπαιδαγώγησης που διδάσκουν την σύνεση, τον σεβασμό και την συνύπαρξη σε ένα κόσμο που τόσο πολύ τα στερείται. Προυποθέτουν δε κόπο, συνεχή ενασχόληση, αγώνα και πολύ, μα πάρα πολύ αγάπη, ώστε να περάσουν στο παιδί όχι ως τιμωρίες αλλά ως φάροι, ως οδοδείκτες μίας Ορθόδοξης συμπεριφοράς. Η διόρθωση γίνεται με το παράδειγμα και με την αγάπη. Μία αγάπη όμως που δεν λέει σε όλα ναι.

π. Ιωάννης Ψωμάς

Άγιοι 3 Ιεράρχες-Τρία αστέρια,τρία ποτάμια…τρεις φίλοι των νέων

της πρεσβυτέρας Σοφίας Βαλμά-Γιαννίση
Δασκάλας
Ήταν τρία αστέρια φωτεινά... Έλαμψαν στο στερέωμα της Εκκλησίας μ’ ένα φως υπέροχο, ένα φως ικανό να πυρπολήσει την Οικουμένη ολάκερη, άντικατότπρισμα του άνεσπέρου φωτός της «τρισηλίου Θεότητας».
Ήταν τρία ποτάμια… Πότισαν το φρυγμένο άπ’ τη φωτιά των διωγμών – πού μόλις είχαν κοπάσει – έδαφος της Εκκλησίας, το διψασμένο για νερό γάργαρο, καθάριο (είχαν αρχίσει οι μέρες των μεγάλων αιρέσεων). Τρία ποτάμια πού πότισαν την κτίση ολάκερη!
Ήταν τρεις χτίστες… Έχτισαν «Βασιλειάδες» για να στεγάσουν κάτω άπ’ τη στέγη της παρηγοριάς τον θλιμμένο, της προστασίας το ορφανό, της ανακούφισης τον ταλαιπωρημένο, της στοργής τον αδικημένο, της περίθαλψης τον άρρωστο, της αποδοχής τον περιθωριοποιημένο, της φροντίδας τον γέροντα… «Το ψωμί, πού κρατάς κρυμμένο», έλεγαν, «ανήκει σ’ εκείνον πού πεινά. Τα ρούχα πού φυλάς στην αποθήκη σου είναι του γυμνού. Τα υποδήματα πού τα ‘χεις καί σαπίζουν είναι του ξυπόλυτου. Τα λεφτά πού τα καταχωνιάζεις, είναι εκείνου πού δεν έχει». «Το θεμέλιο της κοινωνικής ζωής», έλεγαν ακόμη, «καί ή ρίζα όλων των αγαθών είναι ή αγάπη». Γι’ αυτό κι εκείνοι έχτιζαν πάνω σ’ αυτό το θεμέλιο την αγάπη.
-Τήν άγάπη γιά τό Θεό;
– Την αγάπη για τον άνθρωπο;
Μη με ρωτάτε… Οί δυο αγάπες ήταν μέσα τους το ίδιο, ή μια πήγαζε άπ’την άλλη.
Ήταν τρία διαμάντια του πνεύματος πού χάραξαν τις μεγάλες δογματικές αλήθειες της ορθόδοξης θεολογίας, τρείς γενναίοι απολογητές της συγγραφής.
Ήταν τρείς ταλαντούχοι ρήτορες, φιλόσοφοι καί συγγραφείς. Τρεις βαθυστόχαστοι πανεπιστήμονες…
Κι όλες αυτές οι τριάδες ήταν μία. Ήταν οι Τρεις Ιεράρχες. Βασίλειος ό Μέγας καί ό Θεολόγος Γρηγόριος «συν τω κλείνω Ιωάννη τω την γλώτταν χρυσορρήμονι».
Μα λάθος! Λάθος.
Δεν ήταν… Είναι.
Είναι τρία ποτάμια αστείρευτα, πού 16 αιώνες τώρα ποτίζουν με τα νάματα του Χριστιανισμού καί του Ελληνισμού την κτίση ολάκερη.
Είναι τρία αστέρια άνέσπερα πού 16 αιώνες τώρα λάμπουν στο νοητό στερέωμα της Εκκλησίας.
Είναι…
Μα πιο πολύ άπ’ όλα, τη μέρα της κοινής γιορτής τους, για όλους μας, είναι οι τρείς αληθινοί φίλοι των νέων. Εκείνοι πού μπορούν να λένε καί να το εννοούν: «Πάντα ήμίν δεύτερα έστω της προνοίας των παίδων». Γι’ αυτό καί περισσότερο άπ’ όλα τους τιμούμε σαν προστάτες των παιδιών καί της Παιδείας.
Γι’ αυτό καί τέτοιες μέρες γονείς καί δάσκαλοι, όλοι όσοι ζούμε κοντά στον όμορφο κόσμο των παιδιών καί προσπαθούμε να τα μεγαλώσουμε «εν παιδεία καί νουθεσία Κυρίου», δεν μπορεί παρά να σκύψουμε, να δροσιστούμε καί να ξεδιψάσουμε, στα νάματα των «μελιρρύτων ποταμών της Σοφίας». Να γλυκαθεί ή ψυχή μας, να πάρουμε δύναμη μα κι οδηγίες πρακτικές για το δύσκολο έργο της ανατροφής τους. Δεν μπορεί παρά να χαρίζουμε στα παιδιά μας, κάθε φορά, 2-3 πετράδια άπ’ τον απαράμιλλο θησαυρό της πλούσιας πνευματικής παρακαταθήκης των Τριών Ιεραρχών.

της πρεσβυτέρας Σοφίας Βαλμά-Γιαννίση
Δασκάλας

Ζακχαίος: Η σωτηρία ως συγχώρεση των αμαρτιών

Κυριακή ΙΕ΄ Λουκά: Η σωτηρία ως συγχώρεση των αμαρτιών (Λου ιθ΄ 1-10)

zakxe2

Η περιγραφή μιας συνάντησης και των συνεπειών της αποτελεί το θέμα της ευαγγελικής περικοπής Λου 19:1-10. Πρωταγωνιστές της συνάντησης δύο μορφές που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν αρχετυπικές. Από τη μια μεριά ο Ιησούς Χριστός, το “Πλήρωμα του Νόμου και των Προφητών”, η ενσάρκωση του σχεδίου του Θεού για τον κόσμο, και από την άλλη ο τελώνης Ζακχαίος, ο χαρακτηριστικός τύπος της διαφθοράς της κρατικής γραφειοκρατίας και της δημόσιας διοίκησης όλων των εποχών. Η πλοκή της αφήγησης είναι πολύ απλή. Ο Ζακχαίος, ένας διεφθαρμένος, πλούσιος φοροεισπράκτορας, επιθυμεί να δει τον Ιησού που περνούσε από την πόλη του, και, επειδή ήταν μικρόσωμος, ανέβηκε σε ένα δένδρο. Όταν τον είδε ο Ιησούς του ζήτησε να τον φιλοξενήσει στο σπίτι του. Ο Ζακχαίος ανταποκρίθηκε στο αίτημα και το αποτέλεσμα αυτής της συνάντησης ήταν η μεταμόρφωση του άπληστου και αισχροκερδούς τελώνη σε έναν συμπονετικό και έντιμο φιλάνθρωπο.

Παρά την απλότητα της αφήγησης όμως, εμπεριέχονται σ’ αυτήν ιδιαίτερα εντυπωσιακά στοιχεία. Το πρώτο από αυτά είναι η απροσδόκητη και αναντίστοιχη προς τους τύπους που εκπροσωπούν συμπεριφορά των πρωταγωνιστών. Ο διεφθαρμένος αλλά σημαίνον μέλος της τοπικής κοινωνίας Ζακχαίος, επιθυμεί να δει τον αδιάφθορο αλλά φτωχό δάσκαλο από τη Γαλιλαία. Και όχι μόνον αυτό, αλλά δεν διστάζει να διακινδυνεύσει τον καθωσπρεπισμό του και αποφασίζει να ανέβει σε ένα δένδρο. Ο Ιησούς, επίσης χωρίς να διστάσει, διακινδυνεύει την υπόληψή του και τη φήμη του ως δασκάλου της ηθικής και των απαιτήσεων του Θεού από τους ανθρώπους και αποφασίζει να ζητήσει τη φιλοξενεία του αμαρτωλού Ζακχαίου. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή επίσης είναι και η μεταστροφή του Ζακχαίου που περιγράφεται από τον ευαγγελιστή ως συνέπεια της συνάντησής του με τον Ιησού Χριστό.

Το στοιχείο όμως που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον από θεολογική άποψη, παρ’ όλο που δεν διαθέτει τα θεαματικά χαρακτηριστικά των προηγουμένων είναι η αντίδραση του Ιησού στη μεταστροφή του Ζακχαίου. Αμέσως μετά την υπόσχεση του Ζακχαίου για διάθεση της περιουσίας του στους φτωχούς και στα θύματα της απληστίας του, ο Ιησούς δηλώνει ότι ο Ζακχαίος και η οικογένειά του έχουν σωθεί: Σήμερον σωτηρία τῷ οἴκῳ τούτῳ ἐγένετο. Η σημασία της φράσης αυτής προκύπτει τόσο από τη μελέτη των ιδιαίτερων θεολογικών ενδιαφερόντων του ευαγγελιστή Λουκά όσο και από τη λειτουργική χρήση της συγκεκριμένης περικοπής στη λατρεία της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Το θέμα “σωτηρία” είναι κεντρικό σε ολόκληρο το έργο που αποδίδεται στον ευαγγελιστή Λουκά. Με αυτό το θέμα ξεκινά το πρώτο του έργο και με το ίδιο τελειώνει το δεύτερο. Στο πρώτο κεφάλαιο του Κατὰ Λουκὰν Εὐαγγελίου ο ιερέας Ζαχαρίας, απευθυνόμενος στον γιο του Ιωάννη, προλέγει: «Κι εσύ, παιδί μου, θα ονομαστείς προφήτης του Ύψιστου Θεού, γιατί θα προπορευτείς πριν από τον Κύριο για να ετοιμάσεις τον δρόμο του, κάνοντας γνωστή στον λαό του τη σωτηρία με τη συγχώρεση των αμαρτιών τους» (Λου 1:76-77). Αντίστοιχα, στο τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου Πράξεις τῶν Ἀποστόλων ο απόστολος Παύλος, απευθυνόμενος στους Ιουδαίους της Ρώμης, διακηρύσσει: «Μάθετε, λοιπόν, ότι ο Θεός έστειλε τη σωτηρία αυτή στους ξένους λαούς. Αυτοί θ’ ακούσουν τώρα!» (Πρα 28:28).

Περιεχόμενο της σωτηρίας, όπως προκύπτει από τα χωρία αυτά είναι η συγχώρεση των αμαρτιών. Η συγχώρεση είναι η μοναδικής και ζωτικής σημασίας ενέργεια του Θεού για τη σωτηρία των ανθρώπων, προϋποθέτει όμως την αποδοχή της από την πλευρά των ανθρώπων. Και η αποδοχή αυτή δεν σημαίνει απλά απαλλαγή από τα αισθήματα ενοχής ή ντροπής που γεννά η αμαρτία· αποδοχή της συγχώρεσης από τον Θεό σημαίνει απόφαση ριζικής, και ίσως οδυνηρής, αλλαγής της ζωής, όπως προκύπτει από την ιστορία του Ζακχαίου. Η συγχώρεση δεν είναι απλώς ένα ευχάριστο συναίσθημα ανακούφισης, απαλλαγής από κάποιο βάρος, αλλά η βαθειά και συνειδητή συναίσθηση του τι ακριβώς είναι η σχέση με τον Θεό και με τους άλλους ανθρώπους. Αποδοχή της συγχώρεσης όμως έχει ως συνέπεια αυτό και που στη γλώσσα της ψυχολογίας αποκαλείται “ενσυναίσθηση”, τη δυνατότητα, δηλαδή, του ανθρώπου να “μπει” στη θέση του άλλου, να κατανήσει τον άλλον, επομένως ο άνθρωπος που δέχτηκε τη συγχώρεση του Θεού, μπορεί να είναι αλληλέγγυος με τον αμαρτωλό συνάνθρωπό του.

Ο Ιησούς είχε επίγνωση της κακής φήμης που του είχαν προσάψει οι επικριτές του, κατηγορώντας τον ως «φαγά και οινοπότη, που κάνει παρέα με τελώνες και αμαρτωλούς» (Λου 7:34). Όμως δεν κάνει καμία προσπάθεια να ανασκευάσει τις κατηγορίες. Αντίθετα, δείχνει να τις συντηρεί, τόσο με τη συμπεριφορά του όσο και με τη διδασκαλία του. Έτσι, δέχεται προσκλήσεις σε πλούσια συμπόσια, όπως στην περίπτωση του τελώνη Ματθαίου (Λου 5:27-29) ή και αυτοπροσκαλείται σε σπίτια αμαρτωλών, όπως στην περίπτωση του Ζακχαίου, ενώ ταυτόχρονα προκαλεί με τις παραβολές του, όπως εκείνη για τον σπλαχνικό πατέρα που οργανώνει μεγάλη γιορτή για να υποδεχτεί τον άσωτο και καταχραστή γιο του (Λου 15:11-32) ή την άλλη για τον αμαρτωλό τελώνη, του οποίου η προσευχή εισακούεται από τον Θεό σε αντίθεση με εκείνη του περήφανου για την ηθική του Φαρισαίου (Λου 18:9-14). Η ανάγνωση, σύμφωνα με τη λειτουργική παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας, των περικοπών αυτών κατά την περίοδο που προηγείται της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, υπογραμμίζει την αλήθεια ότι δεν υπάρχει όριο στην αποδοχή των αμαρτωλών από τον Ιησού και στην αλληλεγγύη του προς αυτούς (Λου 15:1-2), επομένως ούτε στη συγχώρεση που χαρίζει ο Θεός. Αν ο Ιησούς καταπατά με κάθε ευκαιρία όλες τις κοινωνικές συμβάσεις και προκαλεί τις ηθικές και θρησκευτικές ευαισθησίες των Ιουδαίων, δεν το κάνει ούτε τυχαία ούτε από αδιαφορία για τα συναισθήματα των άλλων, αλλά επειδή γνωρίζει πως μόνον μια τέτοια αντισυμβατική συμπεριφορά που φανερώνει πλήρη αποδοχή του άλλου μπορεί να ανοίξει σε κάποιον τον δρόμο προς τη σωτηρία.

Πηγή